Een jaar of 20 geleden las ik voor het eerst het boek “Animal Farm” van
George Orwell. Het boek ging over een boerderij waar de dieren de boer
verjaagde en de boerderij en bijbehorende arbeid zelf overnamen.
Prominent was er een rol weggelegd voor de varkens die fungeerde als de
ideologen van de dieren revolutie. Er werden ‘volksberaden’ gehouden,
heuze sovjets als je wil, de leus “all animals are equal” stond
prominent op de muur van de schuur geschilderd en er werd een soort
variant van ‘De Internationale’ gezongen na ieder beraad.
Het was een kritiek op de Sovjet Unie, geschreven door een man die zelf
als revolutionair Marxist mee had gevochten in de Brigades
Internationales van de Republikeinse opstand in Spanje. Maar waarom zou
je je dan tegen je kameraden keren, zo vroeg ik mij af.
Orwell reisde naar Spanje in december 1936, initieel om verslag te doen
van de burgeroorlog die daar uit was gebroken maar voegde zich al snel
bij de Partij voor Marxistische Unificatie (POUM). Hij vocht aan het
front en keerde in Mei terug naar Barcelona. Daar zag hij hoe de Spaanse
communisten, gesteund door de Sovjet Unie, de boel overnamen. Ze
onderdrukte politieke rivalen binnen de Republiek, zette ze gevangen en
executeerden zelfs sommigen. POUM en de anarchisten van FAI/CNT waren de
voornaamste doelwitten van de communisten. POUM werd verboden en Orwell
ontvluchtte Spanje via Frankrijk.
Niet veel later werden er coups gepleegd om de door de Sovjets gesteunde
communisten uit de macht te zetten.
Deze interne strijd tussen revolutionairen, anarchisten en communisten
zorgde er uiteindelijk voor dat de Republiek viel en de fascisten van
Francisco Franco de macht grepen. Orwell schreef over zijn tijd in
Spanje het boek “Homage to Catalonia”.
Orwell zag hoe anarchisten, marxisten en andere revolutionairen door de
leiding van de Sovjet Revolutie in Rusland werden onderdrukt. Lenin
sloeg de opstand van (anarchistische) zeelui, soldaten en burgers in
Krohnstadt hardhandig neer, maar er waren ook boerenopstanden tegen de
gedwongen graanvorderingen en arbeidersopstanden tegen hoge prijzen en
loonsverlagingen. Het Zwarte Leger van Makhno, dat vocht tegen
contrarevolutionairen in Oekraïne werd uiteindelijk ook verslagen door
de Bolsjewieken. Er waren talloze voorbeelden van de onderdrukkende
authoriteit die de communisten van toen uitoefende tegen politieke
rivalen binnen de revolutie.
De kritiek die Orwell leverde met Animal Farm was niet gericht tegen het
concept communisme maar vooral tegen de uitvoering ervan. Men wierp een
systeem van ongelijkheid en autocratie omver om vervolgens zelf een
autocratie vol ongelijkheid te worden. De arbeidersrevolutie verviel in
de onderdrukking van de arbeidersklasse.
“All animals are equal, but some animals are more equal than others”.
Een les die we kunnen trekken uit Orwells literatuur is dat we ervoor
moeten waken dat zin die een ander systeem willen, niet hetzelfde gaan
doen als het vorige systeem.
Voorkom dat je wordt waar je tegen ageerd.
Dat de relatie tussen anarchisten en communisten sindsdien niet echt
verbeterd zijn wist ik al wat jaren. Mijn eigen perspectief als
anarchist is dat we op sommige fronten best kunnen samenwerken met
communisten, maar dat we nooit echte kameraden zullen zijn gezien mijn
vizie op authoriteit en hierarchie compleet het tegenovergestelde is dan
dat van de meeste communisten. Communisten hebben de afgelopen jaren
laten merken dat “wij anarchisten” te weinig theorie lezen, “radlibs”
zijn en nooit iets gaan bereiken.
Een houding die enigszins elitair overkomt.
Datzelfde zie ik terug bij Bob Scholte. Bob is uitgesproken Maoïst, zat
bij Revolutionaire Eenheid en maakt content voor zijn youtube kanaal
Left Laser. Naar eigen zeggen gaat hij de straat op om kritische vragen
te stellen vanuit links perspectief. Van wat ik zo gezien heb aan Left
Laser video’s worden er vooral op Pownewsachtige wijze vragen gesteld
die eerder opgevat worden als vervelend dan als kritisch. Maar omdat Bob
zichzelf presenteert als links en communist is hij mateloos populair.
Dat heeft er mijn inziens ook toe geleid dat hij zich als kameraad
probeerde te gedragen op demonstraties in plaats van als content
creator. Het feit dat bij meerdere demonstraties Bob niet vriendelijk
welkom werd geheten door aanwezigen was dan ook geen verassing. Bij een
aantal pro-Palestijnse bezettingen werd Left Laser niet toegelaten, bij
een demonstratie in Amsterdam filmde hij een situatie waarin de ME een
oudere vrouw sloeg en als reactie gooide iemand een fiets, die persoon
werd niet geblurred, bij meerdere andere demonstraties is felle kritiek
geuit op het feit dat Bob mensen filmt in Black Bloc of zonder
gezichtsbedekking. De kritiek is dan vooral dat tegenstanders en de
staat meekijken. Dit zijn vaak ook de demonstraties waarbij Bob in
monoloog kritiek uit op anarchisten en gezichtsbedekking.
Op 10 oktober 2026 werd er in Amsterdam een woonprotest georganiseerd.
Binnen deze demonstratie organiseerde de Vrije Bond een anarchistisch
blok. Zoals vaker op Woonprotesten kwam er een verzoek vanuit de
kraakbeweging tot ondersteuning en wie kraakt komt al gauw uit bij
anarchisten want directe actie. Naast de krakers had ook Left Laser zijn
pijlen gericht op het anarcho blok, meerdere keren is hem gevraagd niet
zomaar te filmen en niet het blok in te lopen.
Op een gegeven moment splitste het anarcho blok dus af van de
demonstratie om richting kraakpand te gaan wat leidde tot wat
consternatie. Politie wilde de groep tegenhouden en vormde meerdere
keren een linie waardoor het blok een andere route moest kiezen. Dit
alles werd uiteraard op de voet gevolgd door contentmakers Left Laser en
Pownews. Het kwam uiteindelijk tot een confrontatie waarbij rake klappen
vielen. Het blok ging achteruit.
Bob, als communistisch ‘verslaggever’ kwam gelijk kritische vragen
stellen. Aan een persoon die duidelijk aangedaan was door het
politiegeweld stelde hij de vraag, nadat hij hen met voornaam aansprak,
of er echt maar 8 agenten nodig waren om het blok te stoppen. Maar Bob,
waar was dan die legendarische Vanguard van waar jullie communisten het
altijd over hebben want altijd als er op dit soort demo’s klappen vallen
staan er anarchisten vooraan.
Bob stelde aan de anarchisten die hem blokkeerde of hij dan de vijand
was. Ja is het antwoord en ik zal even uitleggen waarom.
Bob heeft constant kritiek op anarchisten maar zelden vraag hij
anarchisten iets, dus enkel zijn eigen mening is belangrijk.
Bob is altijd erg vriendelijk met de mensen van Pownews, zat meerdere
keren in hun items en in de Powcast. Toen Bob’s cameraman werd
aangevallen in Utrecht door extreem rechtse lui was hij nog doodleuk een
interview aan het geven bij 1 van de mensen uit de Nationaal Protest
demo. Ook heeft hij aan tafel gezeten met rechtse youtuber Bender.
Het is niet heel raar dat mensen je niet mogen als je met ‘de vijand’
vriendelijk loopt te doen. Daarnaast spelen natuurlijk ook het al eerder
genoemde ongevraagd filmen, mensen die anoniem gaan bij naam noemen en
zo maar de demo inlopen tot redenen.
Als ik de video van het woonprotest terug kijk en Bob een persoon met
gezichtsbedekking bij voornaam hoor aanspreken om vervolgens naar diens
geloofsovertuiging hoor vragen gaan mijn nekharen overeind staan, het
vervolg waarin de persoon aangeeft dit niet te willen bespreken om prive
redenen en Bob die er maar over door blijft gaan heeft dan meer weg van
treitervloggen dan van serieuze kritische journalistiek.
Ik kan enkel de conclusie trekken dat Bob van een “communistische
kameraad” geëvolueerd is tot onderdeel van het systeem. Het systeem
waarin “kritische journalistiek” vooral betekend dat je content komt
graaien op elke mogelijke manier. De boodschap interesseert niemand
meer, views, likes en comments, dat levert centen en prestige op.
Ondertussen ondermijnt dot gedrag ook iedere poging van
Alle journalisten zijn gelijk, maar sommige journalisten zijn gelijker
dan anderen.
-
Archives